edebiyat blogu

26 Mayıs 2017

Tersine Dünya Üzerine Düşünceler


    Kitap, erkeklerin ve kadınların “toplumsal cinsiyet” bakımından yer değiştirmesini anlatıyor. Hemen yazının başında, kitabın ilk sayfalarından bir alıntı yaparsam daha hoş anlaşılır:

    “Gene kavga mı olacaktı mahallede? Gene bıçaklar çekilip analar birbirlerini mi vuracaklar? Çocuklar anasız kalacak, ev hizmetlerinden başkasını bilmeyen babalar çocuklarını geçindirmek için el kapılarında iş mi arayacaklardı?
    El kapıları…
    Hiç kimse, el kapılarında çalışan babalara namuslu gözüyle bakmazdı. Böyle erkekler ‘o biçim’di.”

    Tersine Dünya, Orhan Kemal vefat ettikten sonra kitap olarak basılmış bir eser. “Pardon” isimli bir mizah dergisinde tefrika edilmiş, daha sonrasında kitaplaştırılmış. Geçen akşam katıldığım, kitap üzerine gerçekleşen söyleşide Ayfer Tunç ve Murat Gülsoy “Neye gülüyoruz?” sorusunu sordu. Roman yalnızca toplumun yarattığı cinsiyetlerin bilinçaltımıza ne kadar işlediğini göstermekle kalmıyor, aynı zamanda bir erkeğin kadın gibi davranmasının tam tersi olan durumdan daha komik geldiğini fark etmemizi sağlıyor. Zihnimize kazınmış “güçlü erkek” modeli; bulaşık yıkayan, karısından korkan, namusuna önem veren “güçsüz kadın” modeline dönüşüyor. Erkeklerin dedikodu ya da ev işi yaptığı kısımlarda istemsizce gülerken bunun farkında bile değiliz belki de.
    Romanın tiyatro oyunu da mevcut ancak okumak, hikâyeyi görsel olarak canlandırmaya çalışırken toplumun normlarının bizi ne kadar etki altında bıraktığına dair bir kanıt vadediyor.
    Kitap, mizah dergisinde tefrika edildiğinden bu tersine dünyada alt tabaka ele alınmış; dolayısıyla bir dil ve olay zenginliği oluşmuş. Önceleri kurgunun bir paralel evrende geçtiğini düşünsem de romanın yedinci bölümünde geçen bir kısımla yaşadığımız dünyanın ilerideki bir zamanını anlattığını yahut anlatıyor olabileceğini fark ettim.

    “Çok eski devirlerde dünya tersineymiş. Kadınlar kocalarına boynuz taktırır, erkeklere kaçar, erkekler karılarını döver, hatta bıçağını, tabancasını çekip vururlarmış.”

    Tersine Dünya, her ne kadar içeriği bakımından kültleşmiş olsa da, aşırı edebi bir roman değil; iki günde bitebilecek çerezlik bir kitap. Lakin diğer bir yandan da onu okumak, zihin egzersizi yapmak kadar zor zira o, sıradan hayatların sıra dışı anlatımına sahip bir roman. 


0 yorum:

Yorum Gönder

Copyright © di-yar-lar | Powered by Blogger

Design by Anders Noren | Blogger Theme by NewBloggerThemes.com